Avşarların Dağılışı ve Dağılışını etkileyen olaylar   Avşarlar, bir Türk boyudur.Türklerin ulaştığı her sahada; Orta Asya, Iran, Afganistan, Suriye,  Libya (Trablus) ve Anadolu´da izlerine rastlamak mümkündür.     Türkiye´de bir çok yerlerde Avşarlar yaşamaktadır.     Türk tarihi boyunca Türk Devletleri´nin (Safevi, Akkoyunlu, Memlük, Karaman) kurulması ve Anadolu´nun Türkleşmesinde ve gelişmesinde önemli rolleri olmuştur. Tarihleri boyunca, çeşitli siyasi çalkantılar içerisinde yer almasına rağmen, adını ve geleneklerini yaşatarak günümüze ulaştıran Türk boylarının başında gelir. Anadolu´nun her kösesinde 40 tan fazla Avşar adını taşıyan köy bulunmaktadır.Bu nedenle, Avşarları tanımak, bir bakıma Anadolu Türklüğünü tanımakla es anlamlı sayılmalıdır.   Avşar İsmi  ve ilk Yurtları        Avşar, Oğuzların 24 boyundan birine verilen isimdir. Bozok’ ların Yıldız Han Oğulları koluna bağlıdır. Boyun adi Anadolu´da daha çok Avşar, İran´da ise Afşar olarak telaffuz edilmektedir. Kaşgarlı Mahmut´un Divanü Lügat-it Türk isimli eserinde 22 Oğuz boyu listesinde "Afşar" olarak geçmektedir. Bugün İran´da bu boya mensup oymak ve köylüler de boylarının adini ayni şekilde, yani "Afşar" olarak söylemektedirler.        Afşar adinin ne anlama geldiği kesin olarak bilinmemekle beraber, F. Sümer XIV. Yüzyıl başında yaşamış olan Residüddin´e ait esere dayanarak "Çevik, ava meraklı" anlamına geldiğini yazmaktadır.        Oğuzların, İslamiyet´ten önceki tarihlerine dair rivayetlerde Avşar ile ilgili herhangi bir bilgi yoktur. Ancak; İslâmiyet´ten önceki devirde hükümdar çıkarmış beş boydan biri olduğu bilinir. Diğer boylar; Kayı, Eymür, Yazir ve Begdili boylarıdır.        Büyük göçlerden önce, Avşarların Orta Asya’nın neresinde yaşadıkları konusunda farklı bilgiler vardır.        Kaşgarlı Mahmut’a göre; Sir-i Derya bölgesi ile onun kuzeyinde yasayan oğuz boylarının bir kısmı, toprağa bağlanarak şehir ve köyler kurdular.  "Yatuk" adi verilen bu çiftçi ve tüccar Oğuzlardan bir kısmı Avşarlardı. X.yy Coğrafyacılardan El. Makdisi´nin Türk sınırının Afşar adli bir köyden bahsetmesi de buna delildir. F. Sümer´de yukarıdaki bilgileri teyit etmektedir.ona göre; Avşarların da içerisinde bulunduğu kalabalık Oğuz grupları, Seyhun ırmağı boylarında ve hattâ Mangislak ve Balkan bölgelerinde (Türkmenistan´ın batısında) yaşamaktaydı.        Avşarların, Büyük Selçuklu Devleti´nin kurulmasından önce, öbür Oğuz boyları ile birlikte Kıpçak Çölü´nde (Dest-i Kipçak´ta) yasadıklarını belirten kaynaklarda vardır. Daha çok Arap ve Iran kaynaklarında geçen Kıpçak Çölü (Dest-i Kipçak);Güneyde Balkas Gölü, Doğuda Irtis Irmağı, Batıda ise Dinyeper Irmağına kadar uzanan, büyük ölçüde bugünkü kazak bozkırlarını içerisine alan geniş sahaya denmektedir.        Selçuklu Hanedanının büyük siyasi başarıları, daha sonraları Karahıtaylar´ın Türkistan´a hakimiyet kurmaları, Oğuz boylarının ana yurtlarından kopup Orta doğu ülkelerine, özellikle Iran ve Anadolu´ya doğru göç etmelerine sebep olmuştur.   İran´da Avşarlar Hiç şüphe yok ki, Avşarların diğer bir yurduda İran´ dır. Moğolların baskısı sonucu ana yurtlarını terk eden Avşarların büyük bir bölümü, bugünkü güney Azerbaycan´daki Huzistan bölgesine yerleşmiştir(1135/1136). Daha sonraları burada bir beylik kurmuşlardır(1155). Afşarların, tarih sahnesinde en etkili olduğu dönem Safevi Devleti zamanına rastlar. itimat telkin eden bir kuvvet olarak Sah İsmail tarafından Iran sinirini korumak maksadıyla, kısmen Horasan eyaletine yerleştirilmişlerdir. Bunlardan Kırklu adlı Avşar boyuna mensup Imamkulioglu Nadir Sah gösterdiği siyasi çeviklik ve kabiliyet üzerine 1735/6 tarihinde, Safevi hanedanlığına son vererek, kendisini Iran hükümdarı ilân etmiştir. Bir aralık Hindistan´ı da fethederek, doğunun adeta büyük imparatoru mertebesine erişmiştir.Basit bir aile çocuğu olmasına rağmen, müteşebbis bir yaratılışa sahipti. Zamanın bir nevi inkılapçısı olmuştu.Değerleri hiç bir zaman unutulmayacak olan, başlıca hizmetleri arasında, mezhep ihtilaflarını kaldırmak, Türkiye ile dostluk ve kardeşlik bağını kurmak vardır.Ölümü üzerine Iran tahtı Kaçar Türkleri sülalesine geçmiştir.        Nadir Sah döneminde Iran İmparatorluğu´nun bu kadar genişlemesi, Avşarların da çeşitli bölgelere savrulmasına sebep olmuştur. Afganistan´da yasayan Avşarların, Kâbil seferi sırasında Nadir Sah´ın ordusunu korumak amacıyla geride bırakılan Afşar askerlerinin torunları oldukları bilinmektedir.        İran´da da Avşarların yayıldıkları alan çok geniştir. Adacıklar halinde serpildikleri bölgeler, ana çizgileriyle şu şekilde belirlenebilir: Urmiye Gölünün kuzey bati kıyıları; Hamse eyaletinin güney kısmı, Hemadan ve Kirmansah eyaletinin sinir bölgeleri, Bocnurd´la Kusan´in güney çevresindeki Sebzevar ile Nisabur arasi, Cumey´in kuzeyi ve Kirman´in güneyi yoğun olarak yasadıkları yerler olarak gösterilebilir.        Birbirinden uzak bölgelerde adacıklar halinde topluluk kurarak yasayan Iran Avşarları, Türklüklerini korumalarına rağmen, siyasi bir nüfuz oluşturabilecek durumda değillerdir. Hayat tarzlarını göçebe olarak sürdürdükleri için, daha ziyade dağlık alanlarda yaşamayı tercih etmişlerdir.   Anadolu´da Avşarlar        Avşarların, sadece "Avşar" adini taşıyan 40´tan fazla köy isimlerine bakıldığında, Anadolu´nun her tarafına dağılmış olduklarını anlamak mümkündür. Günümüzde Anadolu´da bu kadar dağılmış ve sayıca bu kadar çok, özelliğini kaybetmeyen başka bir boya rastlanmaz.        XV. ve XVI. yy. Osmanlı tahrir defterinde Avşarlara ait bir çok yer adi geçmektedir. Bu yer adları, Avşarların sayı bakımından Kayılar´ dan sonra ikinci sırada yer aldığını göstermektedir. Bu da Avşarların Anadolu´nun bir Türk yurdu haline gelmesinde, Kayı ve Kinik boyları gibi birinci derecede rol üstlendiklerini kesin bir şekilde kanıtlamaktadır.        Anadolu’daki Avşarların hangi tarihlerde ve neden yerleştiklerini anlayabilmek için, oldukça karışık siyasi olaylara, zor geçen hayat tarzlarına ve çok önem verdikleri kültürlerine bakmak gerekir.        Malazgirt Savaşı´nı (1071) takiben Anadolu´ya göç eden Türkmenler arasında, çok sayıda Avşarlar da vardır. Bunların çoğu Anadolu´nun uç bölgelerine yerleştirilmişlerdir.Bu dönemde oldukça güçlü olan Anadolu Selçuklu Devleti, kendisinden olmayan Türk boylarını parçalayarak uç bölgelerine dağıtma politikasını izlediğinden, Avşarlar da küçük topluluklar halinde değişik yörelere dağıtılmışlar ve genellikle siyasi bir rol oynayamamışlardır. Buna rağmen Konya ve İçel yörelerinde yasayan Avşarlar ayni soydan gelen Karamanlılar´ ın devlet kurmalarına yardımcı olmuşlardır. Günümüzde kuzeyde Kastamonu ve Bolu´dan başlayıp, Muğla, Isparta ve Antalya´ya kadar uzanan bölgelerde yasayan Avşarlar, uç Avşarlarının torunlarıdır.        Avşar adını günümüze kadar sürdüren ve  Osmanlı, özellikle de Iran tarihinde etkin rol oynayan Afşarlar Moğol istilası (13.yüzyıl) sonucuna kuzey Suriye´ye ve Güney Doğu Anadolu Bölgesi´ne Türkmenler ile birlikte göç eden Avşarlardır. Avşarların yoğun olarak yerleştiği yerler; Halep, Antep ve Antakya yöreleridir. Türkiye´de ve İran´da Avşar oymaklarının hemen hemen hepsi, orta ve bati Anadolu´daki bazı küçük oymaklar hariç bu koldan ayrılmıştır.        XVI. ve XVIII. Yüzyıllarda özellikle Halep çevresindeki Avşarların büyük bir bölümü İran´a göç etmiştir. Akkoyunlu ve Safevi Devletlerini Türk göçebe teşekküllerine bağlı olarak geliştikleri bilinmektedir. Hatta, Avşarlar zamanla bu devletleri yönetir duruma yükselmişlerdir.        Avşarların İran´a göç etmelerindeki asil sebebi kültürlerinde aramak gerekir. Özellikle İran´daki devlet yöneticilerinin ve halkın Türkçe konuşmaları bunların başında gelir. Avşarlar, bu devleti yabancılamamış, tam aksine kendi devletleri olarak  bilmişlerdir.        Avşarlar 1865 de Firka-i islahiyye kuvvetleri gelinceye kadar, güçlü bir boy olarak varlıklarını sürdürdüler.         Baslıca Avşar kolları su şekilde dağılmıştır. Dulkadirli Avşarları, Kuzey Suriye Avşarlarının bir kolu olup, Maraş, Kars ve Bozok yörelerinde yaşamışlardır. Yeni il Avşarları, Yeni il adi verilen Türkmen topluluğu içerisinde yer alan Avşarlardır. Bunlar Sivas ve Gürün arasında yaşamışlardır.Bunlardan Bidil  Avşar ı yeni il´in çözülmesi üzerine batıya göç etmiş ve Ankara´nın Balâ ilçesi içerisinde yurt edinmiştir. Sis (Kozan) Avşarları, Suriye’de Ana koldan ayrılarak gelen Avşarlardır. Memlüklerin Adana´ya seferi sırasında (1375) gelip yerleşmişlerdir. Çiftçilikle uğraşmışlardır. Recep Oğulları, XVI. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren Zamantı Irmağı boylarına yaylaya çıktıkları bilinmektedir. O zamanlar kışlak olarak da Halep´i seçmişlerdir. Ancak; XVIII. Yüzyıldan itibaren kışlak olarak Çukurova´ya, Ceyhan Irmağı kıyılarına gitmeye başlamışlardır. Recep Oğulları, 1687 yılında Avusturya´ya yapılan sefere çağrılmış ve 1690 yılında bu sefere katılmışlardır. Osmanlı Devleti, iç düzeni sağlamak amacıyla, birkaç defa (1691, 1703 ve 1856 yıllarında) Rakka´ ya sürerek yerleşik düzene zorlamış, Ancak; bu isteğe uymamışlardır. Nihayet; Osmanlı Devleti 1865 yılında, Firka-i Islahiyye adında bir kuvveti Çukurova´ya Avşarların üzerine gönderdi. Avşarlar bu durum karşısında yaylalara yerleşmek istediklerini bildirdiler. Ancak; Uzunyayla´ ya geldiklerinde buralara Çerkezlerin yerleştirilmiş olduğunu gördüler.Çaresiz olarak; Kayseri´nin verimsiz köşeleri olarak bilinen Sarız, Pınarbaşı ve Tomarza ilçelerine yerleşmek zorunda kaldılar. Bugün söz konusu edilen ilçelerde 90 a yakin Avşar köyü bulunmaktadır. Geleneklerini unutmamışlardır.Ancak; fakir bir hayat sürdürmektedirler. Kars yöresinde Sii Avşarlara rastlamak mümkündür. Bunlar; İran´da ki Urmiye yöresinden gelmiş olmalıdır. Günümüzde Avşarlar Türkiye Cumhuriyeti Devleti´nde kendi kimliğini bulmuş, ve devletiyle barışık olarak yaşamaktadır.   Anadolu’da Avşar Adını Taşıyan Köyler        1- Afşar                          Afyon                                     Dinar 2- Avşar"                       Amasya                              Merkez ilçe 3- Afşar                         Ankara                                    Bala 4- Avşarlar                    Ankara                                Çamlıdere 5- Avşar                        Ankara                                    Güdül 6- Avşar                        Ankara                                   Kalecik 7- Avşar                        Ankara                                    Polatlı 8- Avşar                        Antalya                                    Elmalı 9- Avşar                        Aydın                                      Söke 10- Afşar                       Bolu                                   Merkez ilçe 11- Afşartarakçı             Bolu                                      Gerede 12- Afşar                       Bolu                                       Mengen 13- Afşar                       Bursa                                    Yenişehir 14- Afşar                       Çankırı                                   Çerkes 15- Avşar                      Çorum                                    Kargı 16- Avşarözü                Erzincan                                Refahiye 17- Afşar                      Isparta                                   Gelendost 18- Afşar                      Kastamonu                           Senpazar 19- Afşargüney            Kastamonu                            Küre 20- Afşarimam             Kastamonu                            Küre 21- Afşarpotuklu          Kayseri                                  Pinarbasi 22- Avşarsögütlü         Kayseri                                  Pinarbasi 23- Afşar                      Konya                                   Çumra 24- Afşar                      Konya                                   Taşkent 25- Afşar                      Kütahya                                Çavdarhisar 26- Afşar                      Manisa                                  Salihli 27- Avşar                     Manisa                                  Soma 28- Afşar                      K.Maraş                                Merkez ilçe 29- Avşarlı                   K.Maraş                                 Pazarcık 30- Avşar                     Muğla                                    Milas 31- Avşar                     Sivas                                     Akıncılar 32- Avşar                     Sivas                                     Divriği 33- Avşar                      Sivas                                    İmranlı 34- Avşarören              Sivas                                      Kangal 35- Avşar                     Sivas                                      Zara 36- Avşar                    Tekirdağ                                 Merkezilçe 37- Avşarağzı              Tokat                                     Merkezilçe 38- Avsaralani            Yozgat                                    Çayıralan ilçesi 39- Afşar                       Zonguldak                            Eflahiye 40- Afşar                       Aksaray                                Ağaçören   Avşar´lar hakkında daha detaylı bilgi için : www.avsarlar.org sitesini ziyaret edebilirsiniz                                                                     Doç. Dr. Enver Aydın KOLUKISA           Kaynaklar Gündüz, T; 1997, Anadolu´da Türkmen Asiretleri, Bilge Yayinlari /Ankara Mahmut, K; 1985, Divanü Lügat-it Türk, cilt 1.Çeviren Besim Atalay /Ankara Sümer, F; 1980, Oguzlar (Türkmenler), Tarihleri, Boy Teskilati, Destanlari / Ankara -------------1987, Ana Britanica, cilt 3, Ana Yayincilik, A.S /Istanbul -------------1946, Inönü Ansiklopedisi, M.E.Basimevi /Istanbul -------------1991,Islam Ansiklopedisi, cilt 4,Türkiye Diyanet Vakfi Vakif Yayinlari Istanbul --------------1976, Türk Dünyasi El Kitabi, Kürk Kültürünü Arastirma Enstitüsü /Ankara