KÖŞKERLİ KÖYÜ NEREDEN GELMEKTEDİR

KÖŞKER kelimesi; Büyük bir Türkmen oymağının ismidir.
Günümüzde sözlükten köşker kelimesinin anlamı araştırıl-
dığında; yemenici, ayakkabı tamircisi anlamından başka bir manaya ulaşamazsınız.
Oysaki Sözlükte geçen Köşker,köşger kelimesinin aslı Farsça´da tamirci anlamında kullanılan kevsger kelimesi dir. XIX. Yüzyıl sonları ile XX. Yüzyıl başlarında köşger kelimesi çapula işleriyle uğraşan ustalar için kullanılmış tır. Daha sonra kundura imalatı nedeniyle iş "kavafiye"ye dönmüştür.Eskiden her ne kadar Köşger kelimesi bir zanaat ismi olarak ,ayakkabı tamirciliği anlamında da kullanılmış olsa da; bir başka manasıda unutulmuş ve dağılmış durumda bulunan büyük bir Türkmen oymağının ismi olmasıdır.Farsça kökenli olan köşger ismi günümüzde unutulmuştur.Köşker Ailesinin isminin aslı Koşkardır. Zamanla Goşkar Olmuş ve daha sonra Köşker´e dönüşmüş tür. Köşker Oymağına mensup Köşker ailelerinin büyük bir kısmı dağılma sebebi ile, geçmişi hakkında kendilerine fazla bir bilgi ulaşmaması sebebi ile Aile tarihçesi hakkında fazla bir bilgiye sahip olamamışlardır.Bu yüzden yaptığımız araştırmalarda en küçük bilgi kırıntılarını dahi dikkate alarak titiz bir çalışma sonucu Köşker ailesinin tarihçesi hakkındaki bu bilgilere ulaşabildik.Köşker ailesinin Kökeni ve Köşker isminin manası hakkındaki araştırmalarımızda çeşitli efsane ve hikayelere ulaştık.Bunlardan birisi de ;
A.Makayev´in yazdığı ve Adilhan Appa´nın çevirdiği (TDAV Tarih dergisi ,Sayı 173-174,İstanbul-2001)bir makalede koşkar köyü ve koşkar köyünün isminin nereden doğduğunu açıklayan bir makaleye rastlarız.Bu makalede adı geçen KOŞKAR köyü muhtemelen atalarımızın Orta Asya(Ata vatan)´dan Anadoluya göçleri sırasında belki bir zaman yaşadıkları yada geçiş yolunda bir süre konakladıkları ,yada Köşker ailesinin bir bölümünü bıraktıkları yerleşim birimidir Atalardan kalan yadigar...
Buna göre ;Kök orda ve Ak orda devletlerinin hakimiyet sınırları içerisinde yer alan yerleşim birimi adlarında "kar"sözüne tesadüf edilmektedir.Sözgelimi ,Aral gölünün batı tarafındaki bir köyün adı "çelkar"dır.Gurev´in batı-doğu tarafında bir köyün adı ´da KOŞKAR´dır.Bu bölgelerde "çelkar"adında bir göl ve köy ´de vardır.Son hecesi "kar" olan bölgelerin tümü Altınorda devletinin hakimiyet sınırları içerisinde olan bölgelerdir. Bilimadamları Altınorda devleti dönemi Türk kavimlerinde "kar" sözünün ("yer ,şehir,mahalle , bölge ")anlamına geldiğini ortaya koymuştur. "Cugarya,Bulgar,Kaşgar,Malkar"sözlerinde olduğu gibi ,yer belirten ("kar-gar)hecesinin eklenmesi ile oluşmuştur. Eklenen hecelerin kök sözleri ise bu yerlerin niteliğini belirtmektedir.Buna göre KOŞKAR ismi Koş ,Keş ´lerin yaşadığı yer,yerleştiği veya bir süre konakladıkları yer manasına gelmektedir.Daha sonraları keş Koş Türkmenleri hakkındada bilgi vermeye çalışacağım.Aynı benzer durum Erzincan ili İliç ilçesi İslamkenti(İslamlı)cemaatinde´de görülmektedir.İslamlı Cemaatinin bir diğer ismide Köşkerli Türkmen cemaatidir.Bu Köşker Oymağı Türklerde Orta Asyada dahil ,yerleşim alanlarına "kent"(şehir ,merkez)kullanmak geleneği bulunmakta ve Köşker ismine eş isim olarak aldıkları İslamlı (İslamkenti)kelimesine de daha önce "kar/gar"ekleri ile elde ettikleri yer ,şehir bölge anlamını burada da kullanmış olmaları bize önemli bir işarette daha bulunmaktadır.Köşkerli Türkmen cemaatinin İslamlı eş ismini almış olmalarıda bence dikkate alınması gereken bir ince husus olarak incelenmesi gereken bir husustur.Ayrıca Erzincan İli ,İliç ilçesi sınırları dahilindeki bir köy olan Göske(Göske/Köşge)ismide dikkat çekmektedir.Köşge kelimesi en eski Türkçe kelimelerden birisi olarak önümüze çıkmaktadır.Yptığımız araştırmalara göre Kaşgarlı Mahmut´un Divan-ı Lügat-ıTürk isimli eserinde Köşge (Göske) kelimesininin manası olarak Köşiğ,Köşiğe kelimeleri ;Perde,gölgelik manalarında kullanılmakta idi.Bu kelimelerin kökü "Köşitmek"yani örtmek manasına da gelmektedir.Ayrıca Gösgelmek,sırt vermek ve yaslanmak manalarına da gelen kelime günümüzde unutulan ve fazlaca kullanılmayan bir kelime olarak önümüze çıkmaktadır.Ayrıca çok sevdiğim ve saydığım ,görüşlerine değer verdiğim Ağabeylerimden Avukat,Öğretmen,Araştırmacı Hasip Öztürk bey ile de Köşker ismi konusunda bir çok defa fikir alışverişinde bulunduk.Sağolsunlar fikirlerinden fazlası ile yararlandık.Hasip bey´de Köşker kelimesini ele alırken günümüzde sözlük manası Ayakkabı tamircisi yerine Koş,Köş-Ker,Kar kelimesini ele almamız gerektiğini ifade etti. Yine Hasip bey´in görüşüne göre Orta Asyada Türgiş-Tükeşler yaşamış.Bu Türk boyunun belkide Türk adını ilk kullanan boy olduğunu ifade ederek aşağıda linkini vereceğim -e maili bana göndermiş ve başka kaynak yazılarda göndererek ufkumun ve bakış açımın genişlemesini ve Köşker ismine Türk dili yönünden değişik bir bakış açısı sunduğundan dolayı teşekkürlerimi sunarım.

Ayrıca araştırmalarımız sonucu ulaştığımız çeşitli kaynaklardada Köşker Türkmen Oymağı ve yerleşim birimleri hakkında bilgiler elde etmekteyiz.Bunlardan Cevdet TÜRKAY´ın Osmanlı İmparatorluğunda Oymak ve Cemaatler isimli eserinin 441. sayfasında İslamlu-Köşkerlü Türkmen Cemaatinden söz ederken yerleşim birimleri olarak Kayseri,Karşı Maraş yani Kadirli,Şarki karahisar,İçel sancakları,Ünye ,Kastamonu ginolikazası,paşa sancağı,serfice kazası,sayfa546 ´da ise Köşkerli ,Köşker hacılı ,Köşkeroğlu,Tarsus ,Adana,Bozok-Yozgat,Maraş,Sis -Adana ,Halep,Zülkadriye kazası Maraş,Yeni İl Sivas,Selmanlu-sağir kazası v.b. yerleşim birimlerinin isimleri geçmektedir.Köşker Oymağı yerleştiği veya daha sonraları bilinmeyen sebeplerden dolayı terkettiği yerleşim birimlerinde dahi bugün ismini yaşatmaya devam etmektedir.Bizlere de düşen bu büyük Köşker ailesinin geçmişine sahip çıkma ve Köşker ailelerinin mensuplarının birbiri ile irtibatlarını sağlayarak Töreler ,adetler ve geleneklere sahip çıkılarak sosyal kaynaşma ve kültürel birlikteliğin sağlanması amacı ile arada atalardan gelen Allahın selamını vesile kılarak sılayı rahimi gerçekleştirebilmektir.

Eğer düşünecek olursak ; yurdumuzun değişik yerleşim birimlerinde şu ana kadar tespit edebildiğim KÖŞKER isimli 17(Onyedi) yerleşim yer veya coğrafi yer adı mevcuttur.Köşker isminin ayakkabı tamircisi anlamı dışında büyük bir Türkmen oymağının ismi olduğu gerçeği ortaya çıkmaktadır.Çünkü Köşker kelimesinin ayakkabı tamircisi dışında anlamı olmasa idi bu kadar çok yerleşim yerine isim olarak verilmezdi.Fakat günümüzde Köşker ailesi dağılmak suretiyle etkinliğini kaybettiği için KÖŞKER ismi anlamını kaybetmiş ve sadece ayakkabı tamircisi anlamını taşımaya başlamıştır.Bundan dolayı günümüzde Köşker soyadı taşıyan insanları iki kısıma ayırabiliriz:

1-Baba mesleği köşkerlik (Ayakkabı tamirciliği )olduğu için Köşker soyismi alanlar.

2-Köşker oymağı soyundan gelenler ki bunlar Anadoluya Goşkar Baba önderliğinde gelip yurt tutan büyük bir Türkmen Oymağıdır.Hicri 786-Miladi 1384 yıllarında Anadolu´da Muş Varto ve civarına yerleşmişlerdir.Ama Goşkar baba ve oymağının Anadoluya gelişi muhtemelen daha öncedir.Çünkü Diyarbakır İli ,Kulp İlçesinde bulunan Koşkar mezrası da Goşkar baba ve Oymağının Ata yurttan geldiği yer Olan Kırgızistan´ın Koşkar bölgesinin ismini taşımaktadır.Buna göre tahmini olarak orada da 50-60 yıl kaldığını varsayarsak Anadolu´ya Köşker Ailesinin 1330 lu yıllarda geldiğini düşünebiliriz.Selçuklu devletinin yıkılmasından sonra ,Goşkar baba Oymağının yerleştiği bölgede uzun yıllar bağımsız yaşadığı ve bölgesine kendisinin hükmettiğini görürüz.Ömrü Gazalarla geçen Goşkar babanın şehit olduğu ve Muş ili Varto ilçesi Goşkar baba tepesine gömüldüğü söylenmektedir.Goşkar baba ilmi ve Ulu kişiliği ile çevre halkının gönlünde taht kurmuştur. Günümüzde dahi çevre halkı tarafından unutulmayan bu büyük Horasan Eri´nin mezarı ziyaretgah olarak ziyaret edilmektedir.Goşkar baba Cengaver bir Mücahit olduğu kadar büyük bir ilim adamıydı da.Tüm Ömrünü Anadoluyu Türkleştirmek ve İslamlaştırmaya adayan bu Cengaver Mücahidi torunları olarak rahmetle anıyoruz.İşte benim bu siteyle ulaşmak istediğim kişiler Köşker oymağına mensup kişilerdir.

• Anadolu´da Köşker İsmini Taşıyan Coğrafya Ve  

                                Yerleşimleri

1- Muş ili, Varto ilçesi Goşkar - Köşker (Yerlisu) köyü.

2- Muş ili, Varto ilçesi, Goşkar (Köşker) baba tepesi (Ziyaretgahı) Bingöl dağlarının sırtlarında, Koğ tepesinin daha aşağı rakımlarında bulunur.

3- Muş ili, Varto ilçesi Murat ırmağının Köşker deresi.

4- Diyarbakır İli, Kulp İlçesi, Saltuk Köyü, Koşkar (Köşker) Mezrası

5- Şanlıurfa Merkez Köşker Köyü

6- Malatya ili, Köşker baba Höyüğü, Meydancık köyü yakınlarında bulunmaktadır. Köşker baba höyüğü Malatya ilinin Kuzeydoğusunda, il merkezinden 31,6 km.uzaklıkta, kuluşağı - şişman çayı yolunun hemen kuzeyinde, Fırat´ın batı kıyısında orta büyüklükte bir höyüktür. Günümüzde Karakaya barajı gölünün suları altında kalmıştır.

7- Kırşehir ili, Akpınar ilçesi, Köşker beldesi.

8- Köşkerli Özü Deresi, Kırşehir ilinin güneyinde Kırşehir - Ortaköy yolunun 43. km´sinin 2km doğusunda Ulupınar köyü sınırları içinde bulunmakta olup Sulama Amaçlı yapılan Kültepe Barajını beslemekte olan bir akarsudur.

9- Konya ili, Kulu ilçesi, Köşker köyü.

10- Antalya ili, Kale ilçesi, Köşkerler köyü.

11- Kayseri ili, Pınarbaşı ilçesi, Köşkerli köyü.

12- Kayseri ili, Pınarbaşı ilçesi, Köşkerli dağı (2000 m. yükseklikte)

13- Mersin İli, Erdemli İlçesi, Kocahasanlı Bölgesi sınırları içinde bulunan Köşkerli Mevki

14- Osmaniye İli, Düziçi İlçesi Köşkerli Köyü

15- Osmaniye İli, Kadirli İlçesi, Köşkerler Köyü

16- Kırıkkale İli, Keskin İlçesi KÖŞKER köyü, Barakobasının güneybatısında bulunmaktadır.

            17- Tunceli İli, Pülümür İlçesi, Keşkerler Köyü.