Batı da Bünyan ve Akkışla, güneyde Tomarza, doğuda Gürün ve Sarız, kuzeyde Şarkışla ve Altınyayla, kuzeydoğuda Kangal ilçeleri ile sınırdır.İlçemiz Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Akdeniz ve  Batı Bölgelerimizin birbirine bağlandığı önemli bir yol güzergahında bulunmaktadır.Yer şekilleri bakımından en önemli özelliği Uzunyayla Platosudur.

İlçe merkezinde rakım 1546 m. olup,Uzunyayla?da 2000 m?yi bulmaktadır.Konumu itibarı ile sert kara iklimi özellikleri ile değişken iklim yapısına sahip olduğundan özellikle tarım olumsuz yönde etkilenmektedir. Kışları soğuk,yazları ise serin ve kurak geçer. Kışın sıcaklık ? 32,5 dereceye kadar düşer. Yazın sıcaklık ortalaması 27.7 derece olup,yıllık yağış ortalaması 396,4 kg./ m2?dir.

        İlçeye bağlı Şerefiye köyü Zamantı Irmağı?nın doğuş yeridir. Kaynar Kasabasından ve Subatan Mevkiinden çıkan kaynak suları ile Şirvan dağı eteğindeki gözden çıkan sularla beslenen Zamantı Irmağı üzerinde Bahçecik köyü yanında Bahçecik Barajı bulunmaktadır

TARİHÇE

Pınarbaşı, Anadolu Selçukluları?nın yayılma faaliyetlerine sahne olmuş bir yerdir. Anadolu Selçukluları?nın uç beylerinden Danışmend Gazi ve oğlu Melikgazi (Emirgazi) ile Bizanslılar arasında savaşlara sahne olan Melikgazi köyündeki türbenin Melikgazi?ye ait olduğu bilinmektedir.

Osmanlı Devleti Arşivi?ndeki kayıtlara göre 1530?lu yıllarda ilçemiz bir köy olup, Karaman Eyaletine bağlıdır. 1863 yılında Sultan Abdulaziz tarafından Sivas iline bağlanarak, Aziziye adıyla ilçe olmuştur. 1923 yılında Cumhuriyet?in ilanından sonra Şirvan Dağı?nın eteklerindeki kaynak suyundan dolayı Pınarbaşı adını almıştır.  

            Çok eski bir geçmişe sahip olan Pınarbaşı?nda; önemli tarihi eserler bulunmaktadır. Melikgazi köyündeki kale ve Melikgazi Türbesi, ilçe merkezindeki Tunç Top, Koçcağızdaki Garip Türbesi, Han köyündeki Han Kervansarayı, Ispıtın Tepesindeki şehir harabesi ve mezar kalıntıları, Kötüören mezrasındaki şehir harabesi, Panlı köyünde yontma taşlarla yapılmış Kemerli Bina, Şerefiye köyündeki kale ve Karakuyu köyünde Etiler zamanında yapılmış dünyanın ilk barajlarından olan Hitit Barajı   ilçede bulunan en önemli tarihi eserlerdir.

KAYSERİ VALİLİĞİ

İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ

(Gıda ve Çevre Kontrol Şube Müdürlüğü)

RAPOR TARİHİ   : 11.08.2005

RAPOR NO           : 166

R A P O R

İlimiz Pınarbaşı İlçesine bağlı 132 köyde 09.05.2005-17.06.2005 tarihleri arasında İl Sağlık Müdürlüğü Gıda ve Çevre Kontrol Şube Müdürlüğü Teknik elemanlarınca kroki, anket ve denetimler bir program dahilinde yapılmış olup, denetimler sonucunda;

1-) Arazi Durumu                      : Engebeli 61, Düz 71

2-) Hakim Rüzgar                       : Doğu 4, Batı 7, Güney 27, Kuzey 53, Kuzeybatı 3, Kuzey-Güney 38, Kuzeydoğu 1

3-) Kanalizasyon Foseptik           : Var 9, Yok 123,

4-) Gübrelik ve Çöp                    : Ev ve ahır önlerinde açığa atılmış vaziyette olduğu,

5-) Besi Ahırları                          : 478 Adet Besi Ahırı bulunduğu ve gayri sıhhi olduğu,

6-) Köy Mezarlığının Konumu       : Köy İçinde 24, Köy Dışında 87, Köye Bitişik  26, Yok 2

7-) Okul Durumu                        : 43 Köyde okul açık, 81 köyde kapalı, 8 köyde yok,

8-) Su Kaynakları                        : 115 köyde depo var, 125 köyde şebeke var, 17 Köyde depo yok, 7 köyde şebeke yok.

tespit edilmiştir.

         SONUÇ VE ÖNERİ:

1-) Pınarbaşı İlçesinin 132 köyünün 9?unda kanalizasyon tesisi bulunmakta olup (Bahçecik, B. Karamanlı, Demircili, Eğrisöğüt, Karahacılı, K. Kömarmut, Melikgazi, Şabanlı, Yarımtepe), 123?ünda kanalizasyon ve ayağının bağlanması gereken köy fosseptiklerinin bulunmadığı, 4 köyde (Dikilitaş, Gölcük, Saçlı, Uzunpınar) projesinin hazırlanmış olduğu, kanalizasyon tesisi bulunmayan köylerde helaların her haneye müstakil olarak yapılmış bulunan kuru hela tipi olduğu tespit edilmiştir. Bu durum hem insan hem çevre sağlığı açısından sakıncalı durum arz etmektedir.   

ÖNERİ: Kanalizasyon tesisi bulunan köylerde halen kanalizasyona bağlanmayan hanelerin bir an önce bağlanmasının sağlanması, kanalizasyon tesisi bulunmayan köylerde ise ortak kullanım için Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünce arazinin veya su kaynaklarının durumuna göre sızdırmalı veya sızdırmasız köy fosseptiği yaptırılmalı ve ayrıca kanalizasyon şebekesinin de eksiksiz olarak fosseptiğe bağlanması sağlanmalı, daha önce yapılan tesislerin periyodik muayenelerinin yapılması uygundur.

2-) Pınarbaşı ilçesinin 132 köyünde gerek hayvansal atıklar ve gerekse evsel atıklar için belirli bir toplama merkezi mevcut değildir.

         Hayvansal katı atıklar öncelikle ahırların bahçesinde biriktirilmekte daha sonra varsa bir kısmı tarla veya bahçelerine taşınmakta, kalan çok büyük kısım ise gelişigüzel arazilere atılmaktadır. Hayvansal sıvı atıklar ise olduğu gibi köylerin ara yollarına kontrolsüz bir şekilde bırakılmaktadır. Evsel atıklar köyün arazisine gelişigüzel atılmakta, sıvı atıklarının bir kısmı sızdırmalı kuru helaya kalan kısmı ise köyün ara yollarına açığa bırakılmaktadır.. Tüm bu durumlar hem insan hem çevre sağlığı açısından önem arzetmektedir.

         ÖNERİ: Hayvansal katı atıkların öncelikle bulundukları ahırın uygun bir köşesinde istifinin sağlanması daha sonra olanaklar dahilinde ilgili kurumlarca tespit edilen bir yere naklinin yapılarak ve hızla bertaraf edilmesi, sıvı atıkların mümkünse köyün fosseptiğine ulaşımının temini, mümkün değilse bulunduğu yerlerde açılacak küçük fosseptiklerde biriktirilmesi ve hem katı hem sıvı tüm atıkların üzerinin daima örtülü olması uygundur. Çöplerin köy muhtarlığınca belirlenecek uygun bir yerde toplanıp imhasının sağlanması uygundur.

         3-) Pınarbaşı İlçesine bağlı 76 köyde toplam 478 adet  büyük besi ahırı mevcuttur. Diğer köylerde ise zati ihtiyaç olarak kabul edilen az sayıda küçük ve büyükbaş hayvan olduğu ve bunların küçük çaplı ahırlarda beslendiği gözlenmiştir.

         ÖNERİ: Zati ihtiyaç dışında kalan büyük besi ahırlarına, öncelikle köy dışında olacak şekilde yeni ve sıhhi besi ahırları tesis edilmeli aynı zamanda veteriner hekim kontrollerinin yaptırılması hem insan hem çevre sağlığı açısından önem arzetmektedir. Diğer küçük çaplı zati ihtiyaç olarak kabul edilen ahırların da insan ve çevre sağlığına zarar vermeyecek şekilde  ıslahının sağlanması uygundur.

         4-) Pınarbaşı İlçesinin 43 köyünde okullar açık, 80 köyünde ise kapalıdır. 8 köyde (Emeğil, Erikciler, Kırkgeçit, Köşgerli, Pulpunar, Şekerpınar, Oruçoğlu, Taşlık) okul bulunmamaktadır.Okulu kapalı olan ve bulunmayan köylerde taşımalı eğitim yapılmaktadır.

         ÖNERİ: Gerek kendisi gerekse yardımcı binaları tadilat isteyen (tuvalet, lojman, yemekhane gibi) okulların eksikliklerinin giderilmesi, suların akmasının ve elektrik ihtiyacının giderilmesi için Köy İhtiyar Heyeti, İlçe Kaymakamlığı ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü?ünün çalışma yapması uygundur.

5-) Pınarbaşı İlçesinin 115 köyünde su deposu, 125 köyünde ise şebeke bulunmakta olup, 10?unde depo olmayıp (Akpınar, Çaybaşı, Esenköy, Han, K. Potuklu, Kırkpınar, Köşkerli, Pazarsu, Taşlık, Taşlıgeçit) şebeke bulunmakta, 7?sinde ise (Çalıklar, Erikçiler, Kırkgeçit, Kütüklüpınar, Salmanobası, Şekerpınar, Y. Beyçayır) hem depo  hem de şebeke bulunmamaktadır. Ayrıca tüm köylerin su depoları teknik elemanlarca klorlanarak dezenfekte edilmiş olup, konu ile ilgili olarak köy muhtarı, azaları ve özellikle köy bekçilerine klorlama eğitimi verilmiştir.

         ÖNERİ: Şebeke, depo ve kaptajlarının periyodik bakımlarının yapılması, depo ve kaptajın durumlarına göre belirli bir koruma alanlarının oluşturularak, buralara uyarı levhalarının asılması, insan ve hayvansal faaliyetlerden tecrit edilmesi ve tarımsal alana kapatılması, sulama kanallarının bakım ve temizliğinin düzenli olarak yapılması hem insan hem çevre sağlığı açısından önem arzetmektedir. Bu durumların takibinin Köy Muhtarlığı İlçe Kaymakamlığı ve Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünce yapılması uygundur.

         KÖYLERE ÖZEL SORUNLAR

         1-) Köşkerli köyü virane olmuş durumda. Oturan kimse yok. Yer yer arıcılar konaklamış vaziyette.

         ÖNERİ: Köyün durumunun İlçe Kaymakamlığınca gözden geçirilmesi uygundur.

2-) A. Karagöz ve Y. Karagöz köyünden geçen ırmağın köyün yukarısında bulunan alabalık çiftliği tarafından kirletildiği söylenmektedir.

         ÖNERİ: Alabalık çiftliğinin gerekli arıtma tesisini kurması için Çevre İl Müdürlüğünce çalışma yapılması uygundur.

         3-) Şerefiye Köyünde bulunan alabalık çiftliğinin Zamantı Nehrini kirlettiği nehir üzerindeki köyler tarafından (Çiftliğe yakın köyler) beyan edilmektedir.

         ÖNERİ: Alabalık çiftliğinin gerekli arıtma tesisini kurması için Çevre İl Müdürlüğünce çalışma yapılması uygundur.

         3-) Panlı köyü içme ve kullanma suyunun içinde kurtçuklar olduğu beyan edilmiştir.

         ÖNERİ: İlçe Sağlık Grup Başkanlığınca düzenli olarak klorlama ve numune alma çalışmalarının yapılması ve kurtlanmanın sebebinin araştırılması uygundur.

         4-) Çerkez Söğütlü köyünde su yetmediği için tankerlerle su getirtilmekte olduğu beyan edilmiştir..

         ÖNERİ: Köye yeterli içme ve kullanma suyu temin edilmesi için Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünce gerekli çalışmanın yapılması uygundur.

         5-) Çakılkaya köyünde brusella hastalığının yaygınlık gösterdiği beyan edilmiştir.

         ÖNERİ: İlçe Sağlık Grup Başkanlığınca bir tarama ve eğitim çalışmasının yapılması uygundur.

         6-) Devedersi köyünde hayvanlar arasında dabak hastalığına rastlanmıştır.

         ÖNERİ: Konu ile ilgili olarak İlçe Tarım Müdürlüğünün çalışma yapması uygundur.

         7-) Kayaltı köyünde köy çeşmelerinin ayakları sokaklara akmakta olup, sokakları çamur içinde bırakmaktadır.

         ÖNERİ: Çeşme ayaklarının sokaklara akmaması için kanal sisteminin Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünce yapılması uygun olacaktır.

         8-) Yarımtepe köyünde kanalizasyon tesisatında yer yer tıkanmalar olmaktadır. Ayrıca dere yatağındaki su birikintilerine ve kirlenmeye bağlı olarak koku ve sineklenme meydana gelmektedir.

         ÖNERİ: Kanalizasyon tesisatındaki tıkanmaların ve dere yatağının ıslahının yapılması için Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünün çalışma yapması, sineklenmeye karşı ise Sıtma ile mücadele kapsamında çalışma yapılması uygundur.

         9-) Halkaçayır köyü boşaltılmış durumda olduğundan 3 kez gidilmesine rağmen kimse bulunamadı.

         10-) Çalıklar köyünde 1 hane, bir samanlık ve bir ahır bulunmakta olup hepsi boş vaziyettedir. Köyün terkedildiği gözlenmiştir.

         ÖNERİ: Köyün durumunun Kaymakamlık tarafından değerlendirilmesi uygundur.

         11-) Hilmiye köyünün mezrası olan Erikciler köyünde depo, şebeke olmadığı için içme ve kullanma suyu yeterli değil. Halk içme ve kullanma suyu ihtiyacını köy içinde bulunan 5 kuyunun bağlandığı bir çeşmeden temin ediyor. Kuyuların sağlıklı olup olmadığı bilinmiyor. Ayrıca evler virane olmuş durumda.

         ÖNERİ: Köyün durumunun İlçe Kaymakamlığınca gözden geçirilmesi ve Sağlık Grup Başkanlığınca suların kontrolü ile ilgili olarak bir çalışma başlatılması uygundur.

         12-) Şekerpınar köyüne, havanın yağışlı olması sebebi ile köy yolu üzerinde bulunan dere yatağının uygun olmamasından dolayı gidilemedi. Dere yatağı köy yolunu en az 4 noktada kesmekte olup her 4 noktada da köprü bulunmamaktadır. Bu sebeple köye yağışlı zamanlarda ulaşım mümkün olamamaktadır. Köy halkından bazıları E. Yassıpınar?da ikamet etmektedir. Bilgiler E. Yassıpınar muhtarının beyanına göre alınmıştır.

         ÖNERİ: Köyün durumunun İlçe Kaymakamlığınca gözden geçirilmesi uygundur.

         13-) Kazancık köyünde bulunan iki adet gölet zaman içinde bitki büyümesine bağlı olarak dolmuş durumdadır. Göletlerin dolmasından kaynaklı olarak sular çayırlık alanlarda yer yer bataklıklar meydana getirmiştir. Bu durum haşere üremesine uygun ortam yaratacağından dolayı insan ve çevre sağlığı açısından sakıncalı durum arzetmektedir.

         ÖNERİ: 2 Adet göletin temizlenmesi için Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünün çalışma yapması uygundur.

         Pınarbaşı İlçesinin 132 köyünde yapılan çalışma sonucunda tespit edilen sorunlar ve çözüm önerileri yukarda sunulmuştur. Durumu bildirir çevre sağlığı değerlendirme raporudur.

         İşbu rapor tarafımızdan tanzim ve imza edilmiştir.

Selahattin KAVRAAL                                              Yavuz ALTINTOP

Çev.Sağ.Tekn.                                                       Çev.Sağ.Tekn.       

O L U R

..... /..... /2005

Hacı BEDİR

                                           Gıda ve Çevre Kontrol Şube Müdürü